Cô giáo Lê Hà Phương trong giờ lên lớp

Cô giáo Cao Thị Nhi dân tộc Mường trong giờ học

Với sự vào cuộc đồng bộ của chi bộ Đảng, Ban giám hiệu, đội ngũ giáo viên và sự đồng thuận của phụ huynh, mô hình “Phát huy và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc” gắn với mô hình “Trường học hạnh phúc” tại Trường Tiểu Học Thiết Kế, xã Thiết Ống đang trở thành điểm sáng trong việc lan tỏa tinh thần “Học Bác” trong môi trường giáo dục sớm.

Các cô giáo Trường Tiểu Học Thiết Kế xã Thiết Ống trong trang phục dân tộc 

Trường Tiểu Học Thiết Kế có tổng 16 cán bộ giáo viên, 10 lớp 217 học sinh đa số cán bộ giáo viên và hầu hết học sinh là đồng bào dân tộc Mường, Thái.

Thấm nhuần lời dạy của Bác, Chi bộ Tiểu Học Thiết Kế đã xác định rõ: học và làm theo Bác không chỉ dừng ở lời nói, lý thuyết mà phải bằng những hành động cụ thể, gần gũi với đời sống hàng ngày của thầy và trò. Việc phát huy và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc được xem là một trong những nội dung trọng tâm trong công tác giáo dục toàn diện cho học sinh bậc tiểu học. Việc giữ gìn văn hóa là giữ gìn những giá trị tinh thần tốt đẹp đã được hình thành và lưu truyền từ xưa đến nay. Qua đó trẻ được giáo dục về giá trị văn hóa của dân tộc mình từ đó trẻ sẽ nhận ra bản thân cũng phải có trách nhiệm trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc mình ngay từ khi còn niên thiếu.

 

Từ năm học 2023–2024, nhà trường chính thức triển khai mô hình “Phát huy và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc” bằng việc quy định: mỗi thứ Tư hàng tuần, giáo viên và học sinh mặc trang phục truyền thống dân tộc của mình đến lớp và được học múa xoè Thái, nhảy sạp, hát xường, hát ru. Được khuyến khích chơi các trò chơi ngoài giờ như kéo co, đẩy gậy, ném còn. Không chỉ dừng lại ở việc mặc trang phục, các hoạt động học tập, vui chơi trong ngày cũng mang đậm bản sắc văn hoá dân tộc Mường, Thái.

Học sinh Trường tiểu học Thiết Kế trong trang phục dân tộc

Để ngôi trường trở nên thân thiện và gần gũi với các em học sinh hơn nhà trường đã chú trọng xây dựng các mô hình hoạt động như chợ quê, các trò chơi dân gian đặc trưng; tìm hiểu về trang phục truyền thống, phong tục tập quán của các dân tộc trong xã như: dân tộc Mường, Thái, Kinh. Ngoài các hoạt động ngoại khóa giúp trẻ trải nghiệm, múa điệu múa, của người dân tộc Mường, nhảy sạp.

Các cô giáo Trường Tiểu Học Thiết Kế xã Thiết Ống đang hướng dẫn học sinh múa hát các điệu múa truyền thống

Cô giáo Cao Thị Nhi, giáo viên Tiểu Học Thiết Kế, chia sẻ: “Là người Mường, tôi thấy rất xúc động khi được truyền dạy chính văn hóa dân tộc mình cho em. Các con rất thích hát Xường,hát ru múa khăn. Có bé còn về nhà dạy lại cho bố mẹ. Đó là những khoảnh khắc khiến chúng tôi càng thêm tin vào con đường mình đang chọn”.

Không khí lớp học vì thế cũng trở nên thân thiện, gần gũi. Học sinh được giáo dục đạo đức, lối sống, truyền thống yêu quê hương, từ đó hình thành nhân cách sớm.

Việc đưa văn hóa dân tộc vào giảng dạy không phải là điều dễ dàng. Tuy nhiên, bằng tinh thần học tập và làm theo Bác, Chi bộ Tiểu Học Thiết Kế đã có nhiều chỉ đạo sáng suốt, sáng tạo. Hằng năm, Chi bộ đều xây dựng kế hoạch thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW sát với tình hình thực tế, chỉ đạo thực hiện nghiêm túc, hiệu quả. Mô hình giữ gìn văn hóa dân tộc không tách rời nhiệm vụ chính trị mà được gắn chặt với chương trình dạy và học của nhà trường.

Thầy giáo Hà Ứng Khâm hiệu trưởng Trường Tiểu Học Thiết Kế xã Thiết Ống

Thầy giáo Hà Ứng Khâm, Bí thư Chi bộ - Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: “Học Bác, chúng tôi xác định phải bắt đầu từ những điều nhỏ nhất. Việc đưa văn hóa các dân tộc của địa phương vào trường Tiểu Học không chỉ giúp trẻ thêm yêu quê hương mà còn là cách thiết thực nhất để gìn giữ hồn cốt dân tộc giữa thời đại hội nhập. Điều quan trọng là chúng tôi có sự ủng hộ tuyệt đối từ phụ huynh và chính quyền địa phương”.

Bằng tình yêu và niềm tự hào dân tộc, thầy Hà Ứng Khâm đã tích cực sưu tầm, truyền dạy các làn điệu dân ca, dân vũ, chữ viết, phong tục tập quán của người Mường, Thái cho thế hệ trẻ; lồng ghép nội dung giáo dục văn hóa truyền thống trong các hoạt động giảng dạy và sinh hoạt tập thể. Thầy cũng là người tích cực tham gia, vận động các Thầy cô giáo nhà Trường, cộng đồng gìn giữ trang phục truyền thống, tiếng nói, chữ viết và các lễ hội dân gian đặc sắc của dân tộc Mường, Thái.

Những việc làm thiết thực và đầy tâm huyết của thầy giáo Hà Ứng Khâm đã góp phần quan trọng vào công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Thái trên địa bàn, đồng thời lan tỏa tinh thần tự hào dân tộc trong cộng đồng.

Với đội ngũ 16 cán bộ, giáo viên, nhân viên - trong đó nhiều người là đảng viên - Chi bộ nhà trường đã phát huy vai trò hạt nhân lãnh đạo, tạo nên khối đoàn kết vững chắc, cùng nhau đổi mới tư duy, phương pháp giáo dục.

Một trong những yếu tố làm nên thành công của mô hình chính là sự đồng thuận từ phụ huynh. Những ngày đầu, có người còn băn khoăn khi con mặc quần áo dân tộc của mình đi học. Nhưng chỉ sau vài buổi, thấy con hào hứng, ngoan ngoãn, tự hào khoe “con là người Mường, người Thái”, họ đã dần chuyển sang đồng hành.

Những chuyển biến rõ rệt trong nhận thức và hành vi của trẻ là minh chứng sống động nhất cho hiệu quả của mô hình. Trẻ mạnh dạn, tự tin hơn, biết lễ phép, yêu thiên nhiên, quý trọng truyền thống. Giáo viên chủ động, sáng tạo hơn trong giảng dạy. Phụ huynh gắn bó, cộng đồng tin tưởng.

Trường Tiểu Học Thiết Kế, xã Thiết Ống. đạt kiểm định chất lượng cấp độ 1, thầy và trò nhà trường đang phấn đấu đạt tiêu chí Trường chuẩn Quốc gia, và là diểm sáng xứng đáng được biểu dương trong học tập và làm theo Bác và là điển hình trong thực hiện Chỉ thị 05 của Bộ chính trị.

Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh ở Trường Tiểu Học Thiết Kế, xã Thiết Ống được thể hiện bằng những việc làm bình dị: Từ việc cô giáo kiên trì dạy trẻ hát xường, múa xòe, nhảy sạp vào thứ Tư hàng tuần, đến trang phục dân tộc học sinh mặc mỗi thứ Hai, thứ Sáu hàng tuần, hay ánh mắt rạng rỡ của phụ huynh khi thấy con tự hào giới thiệu: “Con là người Mường, người Thái!”

Đồng chí Nguyễn Thế Nghị – Phó Chủ tịch UBND xã Thiết Ống, đánh giá cao mô hình này: “Trường Tiểu Học Thiết Kế xã Thiết Ống  là điểm sáng trong thực hiện Chỉ thị 05 gắn với giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Chúng tôi coi đây là cách học Bác thiết thực nhất – lấy văn hóa làm nền tảng giáo dục con người. Chính quyền xã luôn đồng hành, hỗ trợ nhà trường, vận động nhân dân cùng tham gia giữ gìn tiếng nói, trang phục, phong tục của người dân tộc trong xã”.

Theo đồng chí Nguyễn Thế Nghi, từ mô hình này, xã Thiết Ống sẽ đề xuất nhân rộng ra các trường học trên địa bàn, đồng thời gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới – trong đó văn hóa truyền thống là một tiêu chí quan trọng góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, đậm đà bản sắc văn hóa truyền thống.

Từ một mô hình nhỏ nơi vùng cao Thiết Ống, ánh sáng của văn hóa đang được khơi nguồn từ mái trường Tiểu học – nơi gieo mầm cho một thế hệ tuổi thơ biết yêu, biết giữ, và biết sống đẹp như lời Bác từng mong muốn.